Bài 17: Xin nghỉ phép ở công ty — -아/어도 되다, -(으)려고 하다, -(으)ㄹ 수 있다
Minh Anh cần nghỉ hai ngày để về dự đám cưới em gái, nhưng làm sao để xin phép sếp một cách lịch sự?
Bạn đã bao giờ cần nghỉ làm một việc quan trọng nhưng không biết mở lời với sếp thế nào chưa? Minh Anh (민아) cũng đang đứng trước cánh cửa phòng 박 팀장님 với trái tim đập thình thịch. Hôm nay Dominic sẽ giúp bạn xin phép, nói ra dự định và nói về khả năng bằng ba mẫu câu cực kỳ hữu ích.
- Sau bài này bạn sẽ xin phép lịch sự bằng -아/어도 되다 (가도 돼요?).
- Sau bài này bạn sẽ nói được dự định của mình bằng -(으)려고 하다.
- Sau bài này bạn sẽ diễn đạt khả năng "có thể / không thể" bằng -(으)ㄹ 수 있다/없다.
- Sau bài này bạn sẽ biết 30 từ vựng quan trọng về nghỉ phép và hội thoại xin nghỉ ở công ty Hàn.
📖 GIAI ĐOẠN 1: HỌC
1. Bài đọc: 민아 씨의 첫 휴가 신청
한국어:
민아 씨는 한빛전자에서 일하고 있어요. 벌써 두 달이 됐어요. 다음 달에 베트남에서 동생의 결혼식이 있어요. 그래서 민아 씨는 휴가를 쓰려고 해요. 하지만 조금 걱정이 됐어요. 민아 씨는 수진 씨에게 물어봤어요. "수진 씨, 연차를 이틀 써도 돼요?" 수진 씨가 대답했어요. "네, 쓸 수 있어요. 먼저 휴가 신청서를 쓰세요." 민아 씨는 신청서에 날짜와 이유를 썼어요. 그다음에 박 팀장님께 갔어요. "팀장님, 다음 달 십오 일부터 이틀 쉬려고 해요. 가도 될까요?" 팀장님이 일정을 봤어요. "그날은 중요한 회의가 없어요. 가도 돼요. 그런데 일은 수진 씨에게 맡기세요." 민아 씨는 너무 기뻤어요. "감사합니다!" 하고 인사했어요. 그날 저녁에 비행기 표를 예약했어요. 그런데 휴가 전 월요일 아침, 알람이 안 울렸어요. 시계를 보니 벌써 아홉 시 십 분이었어요!
Phiên âm Latinh:
Mi na ssi nưn han bit chơn cha ê sơ il ha cô it sơ iô. Bơl ssơ tu ta ri tuê sơ iô. Ta ưm ta rê bê thư na mê sơ tông seng ê kyơl hôn si ki it sơ iô. Cư re sơ mi na ssi nưn hyu ca rưl ssư ryơ cô he iô. Ha chi man chô cưm cơk chơng i tuê sơ iô. Mi na ssi nưn su chin ssi ê kê mu rơ boa sơ iô. "Su chin ssi, yơn cha rưl i thưl ssơ tô tuê iô?" Su chin ssi ca te đáp het sơ iô. "Nê, ssưl su it sơ iô. Mơn chơ hyu ca sin chơng sơ rưl ssư sê iô." Mi na ssi nưn sin chơng sơ ê nal cha oa i yu rưl ssơt sơ iô. Cư ta ư mê bak thim chang nim kkê ka sơ iô. "Thim chang nim, ta ưm tal síp ô il bu thơ i thưl suy ryơ cô he iô. Ka tô tuel kka iô?" Thim chang ni mi il chơng ưl boa sơ iô. "Cư na rưn chung yô han huê ui ca ơp sơ iô. Ka tô tuê iô. Cư rơn te il ưn su chin ssi ê kê mát ki sê iô." Mi na ssi nưn nơ mu ki ppơt sơ iô. "Cam sa ham ni ta!" ha cô in sa het sơ iô. Cư nal chơ nyơ ghê bi heng ki phyô rưl yê ya khet sơ iô. Cư rơn te hyu ca chơn uơ riô il a chim, al la mi an ul ryơt sơ iô. Si kyê rưl bô ni bơl ssơ a hôp si síp bu ni ơt sơ iô!
Tiếng Việt:
Minh Anh đang làm việc ở Hanbit Electronics. Đã hai tháng rồi. Tháng sau ở Việt Nam có đám cưới của em gái. Vì vậy Minh Anh định xin nghỉ phép. Nhưng cô hơi lo. Cô hỏi chị Soojin: "Chị Soojin, em dùng phép năm hai ngày được không ạ?" Chị Soojin trả lời: "Được chứ. Trước hết em viết đơn xin nghỉ đi." Minh Anh ghi ngày và lý do vào đơn. Sau đó cô đến gặp trưởng nhóm Park: "Trưởng nhóm, từ ngày 15 tháng sau em định nghỉ hai ngày. Em đi được không ạ?" Trưởng nhóm xem lịch: "Hôm đó không có cuộc họp quan trọng. Đi được. Nhưng hãy giao việc cho Soojin." Minh Anh vui quá, cô cúi chào "Cảm ơn trưởng nhóm!" Tối hôm đó cô đặt vé máy bay. Thế nhưng sáng thứ Hai trước kỳ nghỉ, chuông báo thức không reo. Nhìn đồng hồ thì đã 9 giờ 10 phút rồi!
2. Từ vựng: 30 từ vựng công sở về xin nghỉ phép
/hyu ca/ - kỳ nghỉ, nghỉ phép
Ví dụ: 휴가를 쓰고 싶어요.
/yơn cha/ - phép năm
Ví dụ: 연차가 열 개 남았어요.
/ban cha/ - nghỉ nửa ngày
Ví dụ: 오후에 반차를 쓰려고 해요.
/byơng ca/ - nghỉ ốm
Ví dụ: 병가를 신청했어요.
/sin chơng ha ta/ - đăng ký, xin
Ví dụ: 휴가를 신청해요.
/sưng in ha ta/ - phê duyệt
Ví dụ: 팀장님이 휴가를 승인했어요.
/hơ ra kha ta/ - cho phép
Ví dụ: 부장님이 허락했어요.
/sin chơng sơ/ - đơn xin
Ví dụ: 신청서를 냈어요.
/kyơl che/ - ký duyệt
Ví dụ: 결재를 받았어요.
/i yu/ - lý do
Ví dụ: 휴가 이유를 썼어요.
/sa chơng/ - hoàn cảnh, lý do riêng
Ví dụ: 개인 사정이 있어요.
/cư pan il/ - việc gấp
Ví dụ: 급한 일이 생겼어요.
/il chơng/ - lịch trình
Ví dụ: 내일 일정을 확인해요.
/a pư ta/ - đau, ốm
Ví dụ: 머리가 아파요.
/cam ki/ - cảm cúm
Ví dụ: 감기에 걸렸어요.
/yơ ri na ta/ - bị sốt
Ví dụ: 어제부터 열이 나요.
/byơng uơn/ - bệnh viện
Ví dụ: 병원에 가야 해요.
/kyơl hôn sik/ - đám cưới
Ví dụ: 친구 결혼식에 가요.
/ca chốc/ - gia đình
Ví dụ: 가족과 식사해요.
/cô hyang/ - quê hương
Ví dụ: 고향에 다녀오려고 해요.
/bi heng ki/ - máy bay
Ví dụ: 비행기를 타요.
/phyô/ - vé
Ví dụ: 비행기 표를 샀어요.
/yê ya kha ta/ - đặt trước
Ví dụ: 호텔을 예약해요.
/in su in kyê/ - bàn giao công việc
Ví dụ: 인수인계를 했어요.
/te sin ha ta/ - làm thay
Ví dụ: 수진 씨가 일을 대신해요.
/mát ki ta/ - giao phó
Ví dụ: 일을 동료에게 맡겨요.
/yơl la kha ta/ - liên lạc
Ví dụ: 급하면 연락해요.
/tô ra ô ta/ - quay lại
Ví dụ: 월요일에 돌아와요.
/hyu sik/ - nghỉ ngơi
Ví dụ: 주말에 휴식을 해요.
/ta nyơ ô ta/ - đi rồi về
Ví dụ: 고향에 다녀왔어요.
3. Ngữ pháp: Ba mẫu câu khi xin nghỉ phép: -아/어도 되다, -(으)려고 하다, -(으)ㄹ 수 있다
1. -아/어도 되다: xin phép / cho phép: Gắn vào gốc động từ để hỏi hoặc cho phép làm gì: -아/어도 돼요? = "Tôi ... được không?". Gốc có ㅏ, ㅗ dùng -아도; nguyên âm khác dùng -어도; -하다 thành -해도. Với sếp nên hỏi mềm hơn: -아/어도 될까요?
휴가를 써도 돼요? / 가도 될까요?
Tôi nghỉ phép được không? / Tôi đi được không ạ?
2. Trả lời khi xin phép: Đồng ý: 네, -아/어도 돼요 (Vâng, được). Từ chối nhẹ: 죄송하지만 지금은 어려워요 (Xin lỗi, bây giờ hơi khó). Ở công ty Hàn, cấp trên thường đồng ý nhưng kèm điều kiện công việc, nên bạn hãy chuẩn bị 인수인계 trước.
네, 써도 돼요. 그런데 일은 수진 씨에게 맡기세요.
Vâng, được. Nhưng hãy giao việc cho Soojin.
3. -(으)려고 하다: định làm gì: Diễn tả ý định, dự định của chủ ngữ. Gốc động từ không có patchim thêm -려고 하다; có patchim thêm -으려고 하다. Rất hay dùng để báo dự định với sếp một cách lịch sự.
다음 주에 휴가를 쓰려고 해요. / 점심을 먹으려고 해요.
Tuần sau tôi định nghỉ phép. / Tôi định ăn trưa.
4. -(으)ㄹ 수 있다/없다: có thể / không thể: Gốc không patchim thêm -ㄹ 수 있다, có patchim thêm -을 수 있다; phủ định là -(으)ㄹ 수 없다. Gốc kết thúc bằng ㄹ chỉ cần thêm 수: 만들다 → 만들 수 있어요.
내일 올 수 있어요. / 오늘은 갈 수 없어요.
Ngày mai tôi có thể đến. / Hôm nay tôi không thể đi.
5. Phân biệt 3 mẫu câu: -아/어도 되다 hỏi/cho phép (được phép không); -(으)려고 하다 nói dự định (muốn làm); -(으)ㄹ 수 있다 nói khả năng/điều kiện (làm được không). Ví dụ một mạch: dự định → xin phép → xác nhận khả năng.
쉬려고 해요. 쉬어도 돼요? 이틀 쉴 수 있어요?
Tôi định nghỉ. Tôi nghỉ được không? Nghỉ được hai ngày không?
4. 📝 Bài tập đọc hiểu (10 câu)
⚡ GIAI ĐOẠN 2: LUYỆN TẬP
5. 🃏 Flashcard 30 từ (chạm lật, vuốt chuyển)
6. 💬 Hội thoại: 팀장님 방에서 (Dominic & Minsu 버전: 민아 & 박 팀장님) — 휴가를 신청해요
/Thim chang nim, cham kkan i ia ci he tô tuê iô?/
→ Trưởng nhóm, em nói chuyện một chút được không ạ?
/Nê, ma lê iô. Mu sưn i ri ê iô?/
→ Được, em nói đi. Có chuyện gì vậy?
/Ta ưm ta rê hyu ca rưl ssư ryơ cô he iô. Tông seng kyơl hôn si ki it sơ iô./
→ Tháng sau em định nghỉ phép. Em gái em có đám cưới.
/Yơn cha rưl myơ chil ssưl su it sơ iô?/
→ Em có thể dùng phép năm mấy ngày?
/Yơl hưl nam at sơ iô. I thưl man ssư ryơ cô he iô./
→ Em còn mười ngày. Em định chỉ dùng hai ngày.
/Chô a iô. Cư na rưn huê ui ca ơp sơ iô. Ka tô tuê iô./
→ Tốt. Hôm đó không có họp. Em đi được.
/Cam sa ham ni ta! Sin chơng sơ nưn chi cưm ssơ tô tuê iô?/
→ Em cảm ơn! Đơn xin nghỉ thì bây giờ em viết được không ạ?
/Nê, chi cưm ssư sê iô. Cư ri cô i rưn su chin ssi ê kê mát ki sê iô./
→ Được, em viết ngay đi. Và hãy giao việc cho Soojin.
/Al két sưm ni ta. Bi heng ki phyô rưl chi cưm yê ya khe tô tuê iô?/
→ Em hiểu rồi. Em đặt vé máy bay bây giờ được không ạ?
/Nê, yê ya khe tô tuê iô. Chal ta nyơ ô sê iô!/
→ Được, em đặt đi. Đi về bình an nhé!
7. ✍️ Bài tập hội thoại (10 câu điền từ)
8. 🖊️ Luyện viết (điền từ - 10 câu, có gợi ý)
Bấm từ gợi ý để điền vào chỗ trống.
🧠 GIAI ĐOẠN 3: KIỂM TRA TỔNG KẾT
9. 🧠 Bài kiểm tra tổng kết (20 câu)
10 trắc nghiệm + 10 điền từ. Đạt ≥ 70% (14/20) để hoàn thành bài.
💡 Mẹo nhớ nhanh & lỗi hay gặp
- Lỗi kinh điển của người Việt: nói "휴가를 쓰고 싶어요" thẳng với sếp như một mong muốn. Với cấp trên, hãy dùng "휴가를 쓰려고 하는데 가도 될까요?" để vừa báo dự định vừa xin phép, nghe lịch sự và chuyên nghiệp hơn nhiều.
- Văn hóa công sở Hàn Quốc: nên xin nghỉ sớm, ghi rõ ngày và lý do vào 휴가 신청서, rồi làm 인수인계 để đồng nghiệp làm thay. Nghỉ không báo trước hoặc báo sát giờ rất dễ bị đánh giá là thiếu trách nhiệm.
- Mẹo nhớ: -아/어도 되다 = "được phép", -(으)려고 하다 = "định", -(으)ㄹ 수 있다 = "có thể". Mỗi sáng hãy tự đặt 3 câu về kế hoạch cuối tuần của bạn theo ba mẫu này.
❓ Câu hỏi thường gặp
-아/어도 되다 dùng như thế nào trong tiếng Hàn?
Gắn vào gốc động từ để xin hoặc cho phép: 먹어도 돼요? (Tôi ăn được không?). Gốc có ㅏ/ㅗ dùng -아도, còn lại dùng -어도, -하다 thành -해도. Với cấp trên, dùng -(으)ㄹ까요? để lịch sự hơn.
Khác nhau giữa -(으)려고 하다 và -고 싶다 là gì?
-고 싶다 nói mong muốn (muốn làm), còn -(으)려고 하다 nói dự định đã có kế hoạch (định làm). Khi báo với sếp, -(으)려고 하다 nghe chắc chắn và chuyên nghiệp hơn.
-(으)ㄹ 수 있다 chia như thế nào khi gốc từ có patchim ㄹ?
Gốc từ kết thúc bằng ㄹ chỉ cần thêm 수 있다 và bỏ ㄹ trùng: 만들다 → 만들 수 있어요, 살다 → 살 수 있어요. Phủ định là 수 없어요.
📅 Lịch ôn tập từ vựng Bài 17
📚 Xem toàn bộ loạt bài: Tiếng Hàn công sở TOPIK 1 (32 bài). Đăng ký kênh YouTube DOMINIC KOREAN để học cùng video mỗi ngày.
Đăng nhận xét