Bài 30: Thì quá khứ trong tiếng Hàn — 았/었어요
Kể lại chuyến đi cuối tuần, bữa ăn hôm qua hay buổi học vừa xong chỉ với một đuôi câu: -았/었어요.
Bạn đã bao giờ muốn kể với bạn Hàn Quốc rằng hôm qua mình đã đi đâu, ăn gì, gặp ai nhưng chỉ nói được 'tôi ăn, tôi đi' ở hiện tại chưa? Hôm nay Dominic sẽ giúp bạn mở khóa thì quá khứ -았/었어요, một trong những mẫu câu được dùng nhiều nhất trong giao tiếp hằng ngày. Chỉ cần nhớ một quy tắc nhỏ về nguyên âm, bạn sẽ kể chuyện quá khứ thật tự nhiên!
- Sau bài này bạn sẽ chia được động từ và tính từ sang quá khứ với -았/었/했어요.
- Sau bài này bạn sẽ biết cách rút gọn như 가다 → 갔어요, 보다 → 봤어요, 마시다 → 마셨어요.
- Sau bài này bạn sẽ dùng được -이었어요/였어요 với danh từ và dạng phủ định quá khứ.
- Sau bài này bạn sẽ kể được một câu chuyện ngắn về cuối tuần của mình bằng tiếng Hàn.
📖 GIAI ĐOẠN 1: HỌC
1. Bài đọc: 지난 주말 여행
한국어:
지난 주말에 저는 친구들과 부산에 여행을 갔어요. 토요일 아침 일곱 시에 일어났고, 여덟 시에 기차를 탔어요. 기차에서 커피를 마시고 음악을 들었어요. 열한 시에 부산에 도착했어요. 먼저 시장에서 맛있는 생선을 먹었어요. 그다음에 바닷가에서 사진을 많이 찍었어요. 저녁에는 친구 생일 파티를 했어요. 우리는 케이크를 사고 선물도 준비했어요. 친구가 정말 좋아했어요. 일요일에는 호텔에서 푹 쉬었어요. 비가 와서 밖에 나가지 않았어요. 오후에 서울에 돌아왔어요. 피곤했지만 아주 행복한 주말이었어요.
Phiên âm Latinh:
Chi nan chu ma rê chơ nưn chin cu tưl quá bu sa nê iơ heng ưl ca sơ iô. Thô iô il a chim il côp si ê i rơ nát cô, iơ đơl si ê ki cha rưl thát sơ iô. Ki cha ê sơ khơ phi rưl ma si cô ư ma cưl tư rơt sơ iô. Iơl han si ê bu sa nê tô cha khet sơ iô. Mơn chơ si chang ê sơ ma sin nưn seng sơ nưl mơ cơt sơ iô. Cư ta ư mê ba đát ca ê sơ sa chi nưl ma ni chi cơt sơ iô. Chơ nhi cê nưn chin cu seng il pha thi rưl het sơ iô. U ri nưn khê i khư rưl sa cô sơn mul tô chun bi het sơ iô. Chin cu ca chơng mal chô a het sơ iô. I ri rô rê nưn hô thê rê sơ puk suy ơt sơ iô. Bi ca oa sơ ba kkê na ca chi an ha sơ iô. Ô hu ê sơ u rê tô ra oa sơ iô. Phi côn het chi man a chu heng bô khan chu ma ri ơ sơ iô.
Tiếng Việt:
Cuối tuần trước tôi đi du lịch Busan cùng bạn bè. Sáng thứ Bảy tôi thức dậy lúc bảy giờ và lên tàu lúc tám giờ. Trên tàu tôi uống cà phê và nghe nhạc. Mười một giờ chúng tôi đến Busan. Trước hết tôi ăn cá ngon ở chợ. Sau đó tôi chụp rất nhiều ảnh ở bờ biển. Buổi tối chúng tôi tổ chức tiệc sinh nhật cho bạn. Chúng tôi mua bánh kem và chuẩn bị cả quà nữa. Bạn tôi rất thích. Chủ nhật tôi nghỉ ngơi thoải mái ở khách sạn. Vì trời mưa nên tôi không ra ngoài. Buổi chiều tôi quay về Seoul. Tuy mệt nhưng đó là một cuối tuần rất hạnh phúc.
2. Từ vựng: 30 từ vựng thường dùng khi kể chuyện quá khứ
/ơ chê/ - hôm qua
Ví dụ: 어제 비가 왔어요.
/chi nan chu/ - tuần trước
Ví dụ: 지난주에 시험이 있었어요.
/chi nan tal/ - tháng trước
Ví dụ: 지난달에 이사했어요.
/chang nyơn/ - năm ngoái
Ví dụ: 작년에 한국에 왔어요.
/a kka/ - lúc nãy
Ví dụ: 아까 점심을 먹었어요.
/chu mal/ - cuối tuần
Ví dụ: 주말에 푹 쉬었어요.
/man na ta/ - gặp
Ví dụ: 친구를 만났어요.
/mơk ta/ - ăn
Ví dụ: 아침에 빵을 먹었어요.
/ca ta/ - đi
Ví dụ: 지난달에 제주도에 갔어요.
/sa ta/ - mua
Ví dụ: 시장에서 사과를 샀어요.
/nôl ta/ - chơi
Ví dụ: 친구와 공원에서 놀았어요.
/suy ta/ - nghỉ ngơi
Ví dụ: 집에서 쉬었어요.
/iơ heng ha ta/ - du lịch
Ví dụ: 작년에 일본을 여행했어요.
/syô ping ha ta/ - mua sắm
Ví dụ: 백화점에서 쇼핑했어요.
/si chák ha ta/ - bắt đầu
Ví dụ: 수업이 아홉 시에 시작했어요.
/kkưt na ta/ - kết thúc
Ví dụ: 수업이 벌써 끝났어요.
/tô cha kha ta/ - đến nơi
Ví dụ: 공항에 일찍 도착했어요.
/chul bal ha ta/ - xuất phát
Ví dụ: 기차가 여덟 시에 출발했어요.
/be u ta/ - học (học hỏi)
Ví dụ: 대학교에서 한국어를 배웠어요.
/ca rư chi ta/ - dạy
Ví dụ: 선생님이 영어를 가르쳤어요.
/i chơ bơ ri ta/ - quên mất
Ví dụ: 우산을 잊어버렸어요.
/chun bi ha ta/ - chuẩn bị
Ví dụ: 저녁을 준비했어요.
/chô te ha ta/ - mời
Ví dụ: 친구를 집에 초대했어요.
/seng il/ - sinh nhật
Ví dụ: 어제가 제 생일이었어요.
/pha thi/ - bữa tiệc
Ví dụ: 파티가 정말 즐거웠어요.
/sơn mul/ - quà
Ví dụ: 동생에게 선물을 줬어요.
/nưt ta/ - muộn, trễ
Ví dụ: 버스가 늦었어요.
/i rơ na ta/ - thức dậy
Ví dụ: 일곱 시에 일어났어요.
/ssít ta/ - rửa
Ví dụ: 손을 씻었어요.
/tha ta/ - đi (xe), lên (xe)
Ví dụ: 지하철을 탔어요.
3. Ngữ pháp: Cấu trúc thì quá khứ -았/었어요
1. Cách dùng: Đuôi -았/었어요 gắn vào gốc động từ hoặc tính từ để diễn tả hành động hay trạng thái đã xảy ra. Đây là dạng lịch sự thông thường (해요체), dùng được với hầu hết mọi người trong đời sống hằng ngày. Thường đi kèm các từ chỉ thời gian như 어제, 지난주, 작년, 아까.
어제 친구를 만났어요.
Hôm qua tôi đã gặp bạn.
2. Chọn 았 hay 었 hay 했: Nhìn nguyên âm của âm tiết cuối trong gốc từ: nếu là ㅏ hoặc ㅗ thì dùng -았어요; các nguyên âm còn lại dùng -었어요; với động từ -하다 thì thành -했어요.
작아요 → 작았어요 / 먹어요 → 먹었어요 / 공부해요 → 공부했어요
Nhỏ → đã nhỏ / ăn → đã ăn / học → đã học.
3. Gốc từ kết thúc bằng nguyên âm: rút gọn: Khi gốc từ không có patchim, nguyên âm thường được rút gọn: 가다 → 갔어요, 오다 → 왔어요, 보다 → 봤어요, 마시다 → 마셨어요, 배우다 → 배웠어요, 기다리다 → 기다렸어요. Riêng 쉬다 → 쉬었어요 và 일어나다 → 일어났어요.
주말에 영화를 봤어요.
Cuối tuần tôi đã xem phim.
4. Danh từ + 이다: 이었어요 / 였어요: Với danh từ, dùng 이었어요 nếu danh từ kết thúc bằng patchim và 였어요 nếu kết thúc bằng nguyên âm. Phủ định quá khứ: 이/가 아니었어요.
저는 학생이었어요. 친구는 의사였어요.
Tôi đã từng là học sinh. Bạn tôi đã từng là bác sĩ.
5. Một số bất quy tắc thường gặp: ㄷ → ㄹ: 듣다 → 들었어요. ㅡ bị lược: 쓰다 → 썼어요, 바쁘다 → 바빴어요. ㅂ → 우: 덥다 → 더웠어요, 춥다 → 추웠어요. Hãy học thuộc theo cặp để nhớ lâu.
어제는 날씨가 더웠어요.
Hôm qua thời tiết nóng.
6. Phủ định ở quá khứ: Có hai cách: 안 + động từ quá khứ (안 갔어요) hoặc gốc từ + 지 않았어요 (가지 않았어요). Cả hai đều có nghĩa 'đã không...'. Với -하다, đặt 안 trước phần 하다: 공부 안 했어요.
비가 와서 밖에 안 나갔어요.
Vì trời mưa nên tôi đã không ra ngoài.
4. 📝 Bài tập đọc hiểu (10 câu)
⚡ GIAI ĐOẠN 2: LUYỆN TẬP
5. 🃏 Flashcard 30 từ (chạm lật, vuốt chuyển)
6. 💬 Hội thoại: 월요일 아침 (Dominic & Minsu) — 주말에 뭐 했어요?
/Tô mi ník ssi, chu ma rê mơ he sơ iô?/
→ Dominic, cuối tuần bạn đã làm gì vậy?
/Chin cu tưl quá bu sa nê ca sơ iô. Ki cha rưl tha cô ca sơ iô./
→ Tôi đã đi Busan với bạn bè. Chúng tôi đi bằng tàu.
/Oa, bu rơ uơ iô! Mơl mơ cơ sơ iô?/
→ Wow, ghen tị quá! Bạn đã ăn gì?
/Si chang ê sơ seng sơ nưl mơ cơ sơ iô. Chơng mal ma si ssơ sơ iô./
→ Tôi ăn cá ở chợ. Ngon thật sự.
/Nal ssi nưn ơ te sơ iô?/
→ Thời tiết thế nào?
/Thô iô i rê nưn mal ca sơ iô. Cư rơn tê i riô i rê nưn bi ca oa sơ iô./
→ Thứ Bảy trời quang. Nhưng Chủ nhật thì có mưa.
/Cư rơm i riô i rê nưn mơ he sơ iô?/
→ Vậy Chủ nhật bạn làm gì?
/Hô thê rê sơ suy ơ sơ iô. Min su ssi nưn mơ he sơ iô?/
→ Tôi nghỉ ở khách sạn. Còn bạn đã làm gì, Minsu?
/Chơ nưn chi bê sơ chơng sô ha cô iơng hoa rưl boa sơ iô./
→ Tôi dọn dẹp nhà rồi xem phim.
/Ta ư mê nưn ca chi iơ heng ca iô!/
→ Lần sau cùng đi du lịch nhé!
7. ✍️ Bài tập hội thoại (10 câu điền từ)
8. 🖊️ Luyện viết (điền từ - 10 câu, có gợi ý)
Bấm từ gợi ý để điền vào chỗ trống.
🧠 GIAI ĐOẠN 3: KIỂM TRA TỔNG KẾT
9. 🧠 Bài kiểm tra tổng kết (20 câu)
10 trắc nghiệm + 10 điền từ. Đạt ≥ 70% (14/20) để hoàn thành bài.
💡 Mẹo nhớ nhanh & lỗi hay gặp
- Quy tắc vàng: nhìn nguyên âm cuối của gốc từ. Có ㅏ/ㅗ thì dùng 았, còn lại dùng 었, và -하다 luôn là 했. Hãy tự chia 5 động từ mỗi ngày để thành phản xạ.
- Lỗi hay gặp: viết 'ㅆ어요' tách rời hoặc thêm 었 hai lần như 갔었어요 khi chỉ muốn kể chuyện đã qua. Với người mới, chỉ cần -았/었어요 là đủ và tự nhiên.
- Khi kể chuyện, hãy luôn đặt từ chỉ thời gian ở đầu câu (어제, 지난주, 작년) và nhớ không thêm 에 sau 어제 hay 오늘. Đặt mỗi ngày 3 câu về hôm qua để luyện tập.
❓ Câu hỏi thường gặp
Thì quá khứ trong tiếng Hàn chia như thế nào?
Bỏ 다 để lấy gốc từ, nhìn nguyên âm cuối: ㅏ/ㅗ thêm -았어요, nguyên âm khác thêm -었어요, động từ -하다 thành -했어요. Sau đó rút gọn nếu gốc từ không có patchim, ví dụ 가다 → 갔어요, 보다 → 봤어요.
Khác nhau giữa -았/었어요 và -았/었습니다 là gì?
Nghĩa giống nhau (đều là quá khứ). -았/었어요 thân mật và lịch sự dùng hằng ngày, còn -았/었습니다 trang trọng hơn, hay dùng khi thuyết trình, báo cáo hoặc với cấp trên.
Tại sao 마시다 thành 마셨어요 mà 보다 thành 봤어요?
Đây là quy tắc rút gọn nguyên âm khi gốc từ không có patchim: 마시 + 었 → 마셔, 보 + 았 → 봐. Bạn chỉ cần học thuộc vài từ phổ biến và dùng thường xuyên là nhớ.
📅 Lịch ôn tập từ vựng Bài 30
📚 Xem toàn bộ khóa học: Tiếng Hàn sơ cấp TOPIK 1 (41 bài). Đăng ký kênh YouTube DOMINIC KOREAN để học cùng video mỗi ngày.
Đăng nhận xét