Bài 24: Deadline & làm thêm giờ — -아/어야 하다, -(으)ㄹ 때, -기 전에/-(으)ㄴ 후에
Một dự án, một tuần và một deadline không thể trễ: Minh Anh phải làm gì để kịp hạn?
Sếp vừa giao một dự án lớn và hạn chót chỉ còn một tuần. Bạn sẽ nói "Tôi phải làm xong trước thứ Sáu" bằng tiếng Hàn thế nào? Tuần này Minh Anh và cả nhóm 한빛전자 chạy đua với thời gian, và bạn sẽ học cách nói về nghĩa vụ, thời điểm và thứ tự công việc.
- Sau bài này bạn sẽ dùng -아/어야 하다/되다 để nói "phải làm gì".
- Sau bài này bạn sẽ nói "khi..." bằng -(으)ㄹ 때.
- Sau bài này bạn sẽ sắp xếp thứ tự công việc với -기 전에 (trước khi) và -(으)ㄴ 후에 (sau khi).
- Sau bài này bạn sẽ biết 30 từ vựng về deadline, tăng ca và hoàn thành dự án.
📖 GIAI ĐOẠN 1: HỌC
1. Bài đọc: 마감 주간 (Tuần chạy deadline)
한국어:
팀장님이 말씀하신 프로젝트의 마감은 다음 주 금요일입니다. 팀원들은 일정을 보고 우선순위를 정했습니다. 민아는 자료를 정리하고 발표 자료를 만들어야 했습니다. 월요일부터 수요일까지 팀원들은 매일 야근을 했습니다. 민아는 피곤할 때 커피를 마시고 잠깐 쉬었습니다. 졸릴 때는 사무실 안을 걸었습니다. 수진 씨가 도시락을 사 주면서 "밥을 먹은 후에 다시 힘내요!"라고 격려했습니다. 목요일 밤에 민아는 자료에서 오류를 찾았습니다. 팀장님께 보고하기 전에 그것을 수정해야 했습니다. 민아는 밤새 자료를 검토하고 수정했습니다. 금요일 아침 아홉 시에 프로젝트를 제출했습니다. 팀장님이 "민아 씨, 정말 수고했어요."라고 말씀하셨습니다. 그날 퇴근 후에 민아는 낯선 이메일을 받았습니다. 다른 회사에서 온 면접 연락이었습니다.
Phiên âm Latinh:
Thim chang ni mi mal ssưm ha sin phư rô chếc thư ưi ma ca mưn ta ưm chu cưm yô i rim ni ta. Thim uơn tưl ưn il chơng ưl bô cô u sơn sun uy rưl chơng hét sưm ni ta. Min a nưn cha ryô rưl chơng ri ha cô bal phyô cha ryô rưl man tư rơ ya hét sưm ni ta. Uơ ryô il bu thơ su yô il ca chi thim uơn tưl ưn me il ya cưn ưl hét sưm ni ta. Min a nưn phi con hal ttê khơ phi rưl ma si cô cham kkan suy ơt sưm ni ta. Chôl li lưl ttê nưn sa mu sil an ưl cơt ơt sưm ni ta. Su chin ssi ca tô si rak ưl sa chu mi sơ "Pap ưl mơ cưn hu ê ta si him ne iô!" ra cô kyơc ryơ hét sưm ni ta. Môc yô il bam ê min a nưn cha ryô ê sơ ô ryu rưl cha cát sưm ni ta. Thim chang nim kkê bô cô ha ki chơn ê kư cơs ưl su chơng he ya hét sưm ni ta. Min a nưn bam se cha ryô rưl kơm thô ha cô su chơng hét sưm ni ta. Kưm yô il a chim a hôp si ê phư rô chếc thư rưl chê chul hét sưm ni ta. Thim chang ni mi "Min a ssi, chơng mal su cô hét sơ iô." ra cô mal ssưm ha syơt sưm ni ta. Cư nal thuê cưn hu ê min a nưn nát sơn i mê il ưl ba tát sưm ni ta. Ta rưn huê sa ê sơ ôn myơn chơp yơl lắc i ơt sưm ni ta.
Tiếng Việt:
Hạn chót của dự án mà trưởng nhóm nhắc đến là thứ Sáu tuần sau. Các thành viên xem lịch trình và xác định thứ tự ưu tiên. Minh Anh phải sắp xếp tài liệu và làm tài liệu thuyết trình. Từ thứ Hai đến thứ Tư, cả nhóm tăng ca mỗi ngày. Khi mệt, Minh Anh uống cà phê và nghỉ một chút. Khi buồn ngủ, cô đi dạo trong văn phòng. Chị Sujin mua cơm hộp và động viên: "Ăn cơm xong rồi lại cố gắng nhé!" Tối thứ Năm, Minh Anh phát hiện lỗi trong tài liệu. Cô phải sửa nó trước khi báo cáo với trưởng nhóm. Minh Anh thức trắng đêm để kiểm tra và sửa tài liệu. Chín giờ sáng thứ Sáu, cô nộp dự án. Trưởng nhóm nói: "Minh Anh, em vất vả rồi." Sau giờ tan làm hôm đó, Minh Anh nhận được một email lạ. Đó là lời mời phỏng vấn từ một công ty khác.
2. Từ vựng: 30 từ vựng về deadline & làm thêm giờ
/ma cam/ - hạn chót, deadline
Ví dụ: 마감이 내일이에요.
/ki han/ - thời hạn
Ví dụ: 기한을 지켜야 해요.
/ya cưn/ - làm thêm giờ ban đêm
Ví dụ: 오늘도 야근해야 해요.
/cưp kha ta/ - gấp, khẩn cấp
Ví dụ: 급한 일이 있어요.
/sơ tu rư ta/ - vội, làm gấp
Ví dụ: 시간이 없어서 서둘러야 해요.
/bam se ta/ - thức trắng đêm
Ví dụ: 어제 밤새 일했어요.
/chê chul ha ta/ - nộp
Ví dụ: 금요일까지 제출해야 해요.
/oan sơng ha ta/ - hoàn thành
Ví dụ: 보고서를 완성했어요.
/su chơng ha ta/ - sửa chữa
Ví dụ: 오류를 수정해야 해요.
/kơm thô ha ta/ - xem xét, rà soát
Ví dụ: 제출하기 전에 검토해요.
/il chơng/ - lịch trình
Ví dụ: 일정을 확인해요.
/chin heng ha ta/ - tiến hành
Ví dụ: 프로젝트를 진행해요.
/phư rô chếc thư/ - dự án
Ví dụ: 큰 프로젝트가 있어요.
/bal phyô/ - thuyết trình
Ví dụ: 발표 준비를 해야 해요.
/cha ryô/ - tài liệu, dữ liệu
Ví dụ: 자료를 정리해요.
/ô ryu/ - lỗi
Ví dụ: 파일에 오류가 있어요.
/phi con ha ta/ - mệt mỏi
Ví dụ: 야근 후에 피곤해요.
/chôl li ta/ - buồn ngủ
Ví dụ: 오후에 졸려요.
/tô si rak/ - cơm hộp
Ví dụ: 점심에 도시락을 먹어요.
/chu mal cưn mu/ - làm việc cuối tuần
Ví dụ: 이번 주에 주말 근무가 있어요.
/hyu sik/ - nghỉ ngơi
Ví dụ: 일한 후에 휴식이 필요해요.
/chi chi ta/ - kiệt sức
Ví dụ: 일이 많아서 지쳤어요.
/kyơc ryơ ha ta/ - động viên
Ví dụ: 팀원들을 격려해요.
/u sơn sun uy/ - thứ tự ưu tiên
Ví dụ: 우선순위를 정해야 해요.
/kyê huê cưl sê u ta/ - lập kế hoạch
Ví dụ: 일 계획을 세워요.
/yơn chang ha ta/ - gia hạn, kéo dài
Ví dụ: 마감을 연장해 주세요.
/ma mu ri ha ta/ - kết thúc, hoàn tất
Ví dụ: 일을 마무리해야 해요.
/chơm kơm ha ta/ - kiểm tra lại
Ví dụ: 보내기 전에 점검해요.
/chơ chang ha ta/ - lưu (file)
Ví dụ: 파일을 저장해야 해요.
/in sue ha ta/ - in ấn
Ví dụ: 자료를 인쇄해 주세요.
3. Ngữ pháp: -아/어야 하다, -(으)ㄹ 때, -기 전에 và -(으)ㄴ 후에
1. -아/어야 하다/되다: phải làm: Gắn vào gốc động từ/tính từ để nói nghĩa vụ "phải...". Quy tắc nguyên âm như -아/어요: ㅏ, ㅗ → -아야; nguyên âm khác → -어야; -하다 → -해야. Kết thúc bằng 하다 (trang trọng) hoặc 되다 (thân mật hơn). Muốn nói "không cần" thì dùng -지 않아도 되다 / 안 해도 되다.
금요일까지 보고서를 제출해야 해요.
Tôi phải nộp báo cáo trước thứ Sáu.
2. -(으)ㄹ 때: khi, lúc: Gốc có patchim thêm -을 때, không patchim thêm -ㄹ 때. Chia theo thì của hành động chính: -(으)ㄹ 때 (khi sắp/đang làm), -았/었을 때 (khi đã làm). Cũng dùng được với tính từ và danh từ + 일 때.
피곤할 때 커피를 마셔요.
Khi mệt tôi uống cà phê.
3. -기 전에: trước khi: Gắn vào gốc động từ, không đổi thì dù hành động chính ở quá khứ. Với danh từ: N + 전에 (회의 전에).
제출하기 전에 꼭 점검하세요.
Hãy kiểm tra kỹ trước khi nộp.
4. -(으)ㄴ 후에: sau khi: Gốc không patchim thêm -ㄴ 후에, có patchim thêm -은 후에. Gốc kết thúc bằng ㄹ thì bỏ ㄹ rồi thêm ㄴ (만든 후에). Với danh từ: N + 후에 (회의 후에). Có thể thay bằng -고 나서.
밥을 먹은 후에 다시 일해요.
Sau khi ăn cơm tôi lại làm việc.
5. Kết hợp & lưu ý: Có thể kết hợp để sắp xếp công việc: 발표하기 전에 자료를 검토하고, 발표한 후에 질문을 받아요. Lưu ý: không nói "먹었기 전에" hay "먹는 후에"; trước khi dùng 전에 luôn là -기, sau khi dùng 후에 luôn là -(으)ㄴ.
회의를 하기 전에 자료를 준비해야 해요.
Trước khi họp tôi phải chuẩn bị tài liệu.
4. 📝 Bài tập đọc hiểu (10 câu)
⚡ GIAI ĐOẠN 2: LUYỆN TẬP
5. 🃏 Flashcard 30 từ (chạm lật, vuốt chuyển)
6. 💬 Hội thoại: Minh Anh & chị Sujin — tăng ca đêm trước deadline
/Min a ssi, a chik tô il he iô? Bơl ssơ yơl si ê iô./
→ Minh Anh, em vẫn còn làm à? Đã mười giờ rồi đấy.
/Nê, ma ca mi ne i ra sơ ô nưl cha ryô rưl ma mu ri he ya he iô./
→ Vâng, hạn chót là ngày mai nên hôm nay em phải hoàn tất tài liệu.
/Chơ tô ya cưn he ya he iô. Ca chi tô si rak ưl mơ cưl kka iô?/
→ Chị cũng phải tăng ca. Mình ăn cơm hộp cùng nhau nhé?
/Chô a iô. I rưl si chak ha ki chơ nê chô cưm suy ơ iô./
→ Dạ được. Trước khi bắt đầu làm, mình nghỉ một chút nhé.
/Phi con hal ttê nưn tta tư thăn cha rưl ma syơ iô. Mô mi phyơn he chyơ iô./
→ Khi mệt thì chị uống trà nóng. Người sẽ dễ chịu hơn.
/Nê, cô ma uơ iô. Cư rơn tê cha ryô ê ô ryu ca i ssơ sơ su chơng he ya he iô./
→ Vâng, cảm ơn chị. Nhưng tài liệu có lỗi nên em phải sửa.
/Chê chul ha ki chơ nê ccôc chơm kơm ha sê iô. Thim chang ni mi ô ryu rưl si rơ ha sê iô./
→ Hãy kiểm tra kỹ trước khi nộp. Trưởng nhóm không thích lỗi đâu.
/Al kết sơ iô. Su chơng han hu ê pha i rưl chơ chang ha cô thim chang nim kkê bô nêl kê iô./
→ Em hiểu rồi. Sau khi sửa em sẽ lưu file rồi gửi cho trưởng nhóm.
/Chô a iô. Min a ssi ca him tưl ttê ơn chê tưn chi mal ha sê iô./
→ Tốt lắm. Khi nào em thấy vất vả cứ nói với chị nhé.
/Cam sa ham ni ta. Su chin ssi ca i ssơ sơ chơng mal hi mi tuê iô!/
→ Em cảm ơn ạ. Có chị Sujin em thật sự có thêm sức mạnh!
7. ✍️ Bài tập hội thoại (10 câu điền từ)
8. 🖊️ Luyện viết (điền từ - 10 câu, có gợi ý)
Bấm từ gợi ý để điền vào chỗ trống.
🧠 GIAI ĐOẠN 3: KIỂM TRA TỔNG KẾT
9. 🧠 Bài kiểm tra tổng kết (20 câu)
10 trắc nghiệm + 10 điền từ. Đạt ≥ 70% (14/20) để hoàn thành bài.
💡 Mẹo nhớ nhanh & lỗi hay gặp
- Lỗi người Việt hay mắc: chia thì cho vế -기 전에 ("먹었기 전에") hoặc dùng sai dạng với 후에 ("먹는 후에"). Hãy nhớ công thức cố định: V + 기 전에 và V + (으)ㄴ 후에. Thì của câu được thể hiện ở vế sau.
- Văn hóa công sở Hàn Quốc: văn hóa 야근 (tăng ca) từng rất phổ biến, nhưng luật hiện nay giới hạn tối đa 52 giờ làm việc mỗi tuần. Khi cần xin lùi hạn, hãy nói lịch sự: 죄송하지만 마감을 연장해 주실 수 있어요? thay vì im lặng trễ hạn.
- Mẹo ghi nhớ: -아/어야 하다 = phải; chỉ cần dùng với 해요/합니다 cho trang trọng và 돼요 cho thân mật. Hãy tập đặt 3 câu về việc bạn phải làm hôm nay với -아/어야 해요.
❓ Câu hỏi thường gặp
-아/어야 하다 và -아/어야 되다 khác nhau thế nào?
Nghĩa giống nhau (phải làm). -아/어야 하다 trang trọng và hay dùng khi viết; -아/어야 되다 thân mật hơn, hay dùng khi nói. Cả hai đều đúng ngữ pháp.
-(으)ㄴ 후에 và -고 나서 khác nhau như thế nào?
Cả hai đều là "sau khi". -(으)ㄴ 후에 mang tính chỉ thời điểm, có thể dùng với danh từ (회의 후에). -고 나서 nhấn mạnh hành động trước đã xong hoàn toàn mới làm hành động sau, nhưng không dùng với danh từ.
-(으)ㄹ 때 chia thì như thế nào?
Thì của vế -(으)ㄹ 때 cho biết hành động đó xảy ra trước hay đồng thời so với hành động chính. 갈 때 nghĩa là lúc đang/sắp đi; 갔을 때 nghĩa là lúc đã đi (khi đến nơi). Thì của cả câu vẫn do vế sau quyết định.
📅 Lịch ôn tập từ vựng Bài 24
📚 Xem toàn bộ loạt bài: Tiếng Hàn công sở TOPIK 1 (32 bài). Đăng ký kênh YouTube DOMINIC KOREAN để học cùng video mỗi ngày.
Đăng nhận xét