Ngữ pháp TOPIK cấp 1: -(으)ㄹ 수 있다/없다 (có thể / không thể)

Học -(으)ㄹ 수 있다/없다 (có thể / không thể): chọn 을/ㄹ theo patchim, gốc ㄹ, 듣다 → 들을, so sánh với 못, ví dụ và bài tập TOPIK cấp 1.

Gốc động từ먹

+

Khả năng을 수 있어요

=

Có thể…먹을 수 있어요

-(으)ㄹ 수 있다 gắn vào gốc động từ để nói có thể, biết (làm gì) – khả năng hoặc điều kiện cho phép: 저는 한국어를 읽을 수 있어요 (Tôi đọc được tiếng Hàn), 저는 수영할 수 있어요 (Tôi biết bơi). Ngược lại, -(으)ㄹ 수 없다 là không thể: 매운 음식을 먹을 수 없어요 (Tôi không ăn cay được).

Trong hội thoại, “không thể” còn hay nói ngắn bằng 못 + động từ: 내일 못 가요 ≈ 내일 갈 수 없어요 (Mai tôi không đi được). Khác với 안 (không làm vì không muốn), 못 và -(으)ㄹ 수 없다 đều nghĩa là muốn mà không làm được.

Quy tắc

1. Gốc có patchim → 을 수 있어요: 먹다 → 먹을 수 있어요, 읽다 → 읽을 수 있어요.
2. Gốc không patchim → ㄹ 수 있어요: 가다 → 갈 수 있어요, 공부하다 → 공부할 수 있어요.
3. Gốc có patchim ㄹ → chỉ thêm 수 있어요: 만들다 → 만들 수 있어요, 살다 → 살 수 있어요. Riêng 듣다 → 들을 수 있어요 (ㄷ thành ㄹ trước nguyên âm).
4. Viết cách: 갈 수 있어요 (3 chữ tách rời), không viết 갈수있어요. Phủ định đổi 있어요 thành 없어요: 갈 수 없어요.
5. Hỏi “có… được không?” giữ nguyên dạng, lên giọng: 내일 만날 수 있어요? Trả lời ngắn: 네, 만날 수 있어요 / 아니요, 못 만나요.

• Không patchim → thêm ㄹ: 갈 수 있어요.
• Không patchim → 마실 수 있어요.
• Không patchim → 만날 수 있어요.
• 하 không patchim → 공부할 수 있어요.
• 하다 → 운전할 수 있어요 (biết lái xe).
• Có patchim ㄱ → 을: 먹을 수 있어요.
• Patchim kép ㄺ → 을: 읽을 수 있어요.
• Có patchim ㅂ → 을: 입을 수 있어요.
• Có patchim ㄱ → 찍을 수 있어요 (chụp ảnh được).
• Patchim ㄹ → chỉ thêm 수 있어요: 만들 수 있어요, không phải 만들을.
• Patchim ㄹ → 놀 수 있어요.
• ㄷ đổi thành ㄹ trước 을: 들을 수 있어요, không phải 듣을.

Câu ví dụ

• 저는 한국어를 읽을 수 있어요.Tôi có thể đọc tiếng Hàn.
• 저는 수영할 수 있어요.Tôi biết bơi.
• 내일 만날 수 있어요?Ngày mai mình gặp nhau được không?
• 매운 음식을 먹을 수 없어요.Tôi không ăn đồ cay được.
• 여기에서 사진을 찍을 수 있어요?Ở đây có chụp ảnh được không?
• 미안해요. 오늘은 못 가요.Xin lỗi. Hôm nay tôi không đi được.

So sánh

Mẫu	Dùng khi	Ví dụ
-(으)ㄹ 수 있어요	Có thể, biết làm; được phép	내일 갈 수 있어요.
-(으)ㄹ 수 없어요	Không thể (do khả năng hoặc hoàn cảnh)	내일 갈 수 없어요.
못 + động từ	Không thể – cách nói ngắn, hay dùng khi nói chuyện	내일 못 가요.
안 + động từ	Không làm – do không muốn hoặc quyết định	내일 안 가요.

Lỗi thường gặp

• Gốc có patchim ㄹ lại thêm 을: 만들을 수 있어요 ✗ → 만들 수 있어요; 살을 수 있어요 ✗ → 살 수 있어요.
• Viết liền: 할수있어요 ✗, 할 수있어요 ✗ → 할 수 있어요. 수 là một từ riêng, luôn có khoảng cách hai bên.
• Dùng 안 để nói “không biết / không làm được”: 저는 수영 안 해요 (tôi không đi bơi) khác với 저는 수영할 수 없어요 / 수영 못 해요 (tôi không biết bơi).

Luyện tập

1. 저는 한국어를 ( ).

   • 읽을 수 있어요
   • 읽 수 있어요
   • 읽를 수 있어요
   • 읽을 수 있다요
   읽 có patchim → 읽을 수 있어요.

2. 저는 김치찌개를 ( ).

   • 만들을 수 있어요
   • 만들 수 있어요
   • 만드을 수 있어요
   • 만들 수 이써요
   만들 có patchim ㄹ → chỉ thêm 수 있어요: 만들 수 있어요.

3. A: 수영할 수 있어요? B: 아니요, ( ).

   • 수영할 수 있어요
   • 안 수영해요
   • 수영할 수 없어요
   • 수영 수 없어요
   Trả lời “không biết bơi” → 수영할 수 없어요 (hoặc 수영 못 해요).

4. 이 노래를 ( ) 수 있어요?

   • 듣을
   • 들
   • 드를
   • 들을
   듣다: ㄷ đổi thành ㄹ trước 을 → 들을 수 있어요.

5. A: 내일 몇 시에 ( )? B: 세 시에 만날 수 있어요.

   • 만났어요
   • 만날 수 있어요
   • 만나을 수 있어요
   • 만날 수 이어요
   Hỏi khả năng về ngày mai → 만날 수 있어요? 만나 không patchim → thêm ㄹ.

Học tiếp

• Ngữ pháp TOPIK cấp 1
• Cây ngữ pháp TOPIK cấp 1–6
• Ngữ pháp TOPIK cấp 1: -(으)러 가다/오다 (đi để…)
• Ngữ pháp TOPIK cấp 1: -고 (và, rồi)
• Ngữ pháp TOPIK cấp 1: 못 · -지 못하다 (không thể…)
• Lộ trình Từ vựng TOPIK cấp 1–6
• Phòng thi TOPIK mô phỏng (đề có chấm điểm)